İpek Şal Nasıl Yıkanır? Bakım, Ütü ve Saklama Rehberi

İpek şalın pahalı olduğu kadar zor bakım istediği düşünülür; aslında birkaç kuralı bilince en kolay bakılan kumaşlardan biridir. Bu rehber vual ipek, twill ipek ve ipek karışımı şallar için geçerli; ipeksi (sentetik) şalların farkını yazının sonunda ayrıca belirttik. Her ürünün kendi bakım maddeleri ürün sayfasında yazar; iki bilgi çelişirse ürün sayfasını esas alın.

Yıkamadan önce

• Etikete ve ürün sayfasındaki “Bakım ve kullanım” maddelerine bakın. “Kuru temizleme” yazıyorsa evde yıkamayın.
• Renk testi yapın: nemli beyaz bir bezi şalın köşesine bastırın; renk veriyorsa tek başına ve çok kısa yıkayın.
• İğne ve mıknatısları çıkarın; iğne deliğinden yırtılma yıkamada başlar.

Elde yıkama (önerilen yöntem)

1. Leğeni soğuk ya da en fazla 30°C ılık suyla doldurun. Sıcak su ipeğin parlaklığını alır ve çektirir.
2. Bir kapak ipek/yün deterjanı ya da kokusuz bebek şampuanı ekleyin. Beyazlatıcı, leke çıkarıcı toz ve enzimli deterjan kullanmayın; ipek protein lifidir, enzimler lifi zedeler.
3. Şalı suya batırıp 3–5 dakika bekletin; nazikçe hareket ettirin, ovmayın ve sıkmayın.
4. Önce temiz soğuk suyla, ardından birkaç damla beyaz sirke eklenmiş suyla durulayın. Sirke deterjan kalıntısını alır ve parlaklığı geri getirir.

Makinede yıkanır mı?

Vual ipek şallar hassas (ipek/yün) programda, soğuk suda, düşük devirde ve bir yıkama torbası içinde yıkanabilir. Sıkma devrini en düşüğe alın ya da kapatın. Twill ipek ve ağır dokuma ipeklerde kuru temizleme daha güvenlidir. Şalı asla başka kumaşlarla, özellikle fermuarlı ya da havlulu parçalarla birlikte yıkamayın.

Kurutma

Islak şalı asla bükerek sıkmayın. Temiz bir havlunun üzerine serin, havluyu rulo yapıp hafifçe bastırarak fazla suyu alın. Sonra gölgede, düz bir yüzeyde ya da geniş bir askıda kurutun. Doğrudan güneş rengi soldurur, radyatör ve kurutma makinesi lifi sertleştirir. Vual ipek zaten çok ince olduğu için bir iki saatte kurur.

Ütüleme

İpek en kolay hafif nemliyken ütülenir. Ütüyü ipek/düşük ısı kademesine alın, şalı ters çevirin ve mümkünse araya ince pamuklu bir bez koyun. Buharı doğrudan kumaşa püskürtmeyin; su lekesi bırakabilir. Tamamen kurumuş ve kırışmış bir şalı ütülemek yerine üzerine ince bir nem püskürtüp birkaç dakika bekleyin.

Günlük kullanımda ipeği yoran 4 şey

• Parfüm ve deodorant: alkol ipek üzerinde kalıcı leke yapar. Parfümü şalı takmadan önce ve tene sıkın.
• Ter: boyun ve çene bölgesine temas eden kısım ter aldıkça sararır. Altına iç tülbent ya da bone takmak şalı terden korur ve yıkama sıklığını azaltır.
• Takı ve çanta askısı: pürüzlü yüzeyler ipekte iplik çekmesine yol açar. Kaba taşlı broşları ipekte kullanmayın; ince uçlu şal iğnesi ya da mıknatıs tercih edin.
• Yağmur: ıslanan ipeği kurutmadan katlamayın; su halkası kalır.

Leke çıkarma

Lekeye mümkün olduğunca erken müdahale edin: önce soğuk suyla arkadan öne doğru durulayın, ovmayın. Yağlı lekelerde bir damla bulaşık deterjanını parmakla yedirip soğuk suyla durulayın. Kahve, çay ve makyaj lekesinde birkaç damla beyaz sirke ile soğuk su karışımı çoğu zaman yeterlidir. Çıkmayan lekeyi evde zorlamayın; kuru temizlemeciye lekenin ne olduğunu söyleyerek götürün.

Saklama

İpek şalı katlayarak değil, mümkünse kıvırarak ya da geniş bir askıya asarak saklayın; kat yerleri zamanla iz yapar. Nefes almayan plastik torba yerine pamuklu bir kılıf ya da kutu kullanın; güneş görmeyen bir rafta, güve için lavanta ya da sedir ile birlikte. Sezon bitiminde temiz kaldırın: görünmeyen ter lekeleri aylar içinde sararır.

İpeksi (sentetik) şal farkı

İpeksi, ipeksi jakar ve Medine ipeği şallar sentetik ipliklerle dokunur: 30°C hassas programda yıkanır, kırışmaz ve neredeyse ütü istemez. Tek dikkat noktası ütü ısısıdır; yüksek ısı sentetik yüzeyde kalıcı parlama yapar, bu yüzden her zaman düşük kademe ve ters yüz. Hangi şalın ipek hangisinin ipeksi olduğunu bu testlerle ayırabilirsiniz.